Ζούμε σε μια εποχή αχαρτογράφητη, μια εποχή όπου η αναμονή του καινούργιου δοκιμάζει τις σχέσεις των ανθρώπων σε όλα τα επίπεδα, τόσο μεταξύ τους, όσο και προς τα διαμορφωμένα συστήματα που καθορίζουν το πλαίσιο της όποιας προόδου μας. Η πανδημία του κορωνοϊού ήρθε να δοκιμάσει τις σχέσεις μας και με την ιατρική επιστήμη, τους ανθρώπους δηλαδή που «ευθύνονται» σε πολύ μεγάλο ποσοστό για τα άλματα της ανθρωπότητας τον τελευταίο αιώνα. Αμφιβολίες, ανησυχίες, φόβοι και δεισιδαιμονίες μπήκαν στο μπλέντερ της «αντικαθεστωτικής τάσης» και γεννούν τερατουργήματα. Πώς αλλιώς θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν χιλιάδες θάνατοι στην Ελλάδα και δεκάδες χιλιάδες σε ολόκληρη την Ευρώπη, εκεί όπου ο ανθρώπινος εγκέφαλος δείχνει να σταματά;
Καταγράφω τις σκέψεις μου αυτές στο σημειωματάριο μου, λίγο πριν διασχίσω τον διάδρομο του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας για να καθίσω απέναντι στον κ. Ιορδάνη Γεωργιάδη, έναν νέο σε ηλικία νευροχειρουργό. Ίσως αυτός ήταν ο λόγος που υπογράμμισα στο δικό μου σημειωματάριο τις λέξεις «ανθρώπινος εγκέφαλος». Με ποιον καταλληλότερο επιστήμονα θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για την πλέον μαγική περιοχή του σώματός μας, από έναν γιατρό η ειδικότητα του οποίου του δίνει τη δυνατότητα να εισβάλει μέσα σ’ αυτή;
Εξηγώ στον ίδιο τις σκέψεις μου και χαμογελά. «Ναι είναι αλήθεια μου λέει πως ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων θεωρούν τον εγκέφαλο ‘απαγορευμένη περιοχή’. Ως ένα βαθμό έχουν δίκιο. Ο νευρικός ιστός είναι πολύ ιδιαίτερος. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που η επιστήμη που τόσο αγαπάω, η νευροχειρουργική, ‘εκτινάχθηκε’ στην Ελλάδα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια…»
Του ζητάω να πιάσουμε το νήμα της ιστορίας από την αρχή, έχοντας σημειώσει όσα μου λέει για τη νευροχειρουργική. «Από μαθητής Λυκείου ακόμα είχα επιλέξει να γίνω γιατρός. Ήμουν κατασταλαγμένος. Ο πατέρας μου ήταν οδοντίατρος και η μητέρα μου οδοντοτεχνίτης. Μεγάλωσα λοιπόν σε ένα σπίτι όπου εκείνα τα χρόνια, θυμάμαι χαρακτηριστικά τα πρώτα δυο χρόνια, το ιατρείο ήταν στο σπίτι και οι πρώτες εικόνες και μυρωδιές μου ήταν φάρμακα, εργαλεία κλίβανοι… Το μικρόβιο ίσως λοιπόν να μπήκε ενδόμυχα μέσα μου χωρίς να το καταλάβω και να έπαιξε τον ρόλο του στη συνέχεια…», μου εξηγεί ο κ. Γεωργιάδης με ένα χαμόγελο να σχηματίζεται στο πρόσωπο του. Σκέφτομαι πως και αυτό ακόμα ξεκινάει από τον εγκέφαλο.
«Τώρα, γιατί νευροχειρουργική… Η νευροχειρουργική είναι εγκέφαλος, και ο εγκέφαλος είναι η πεμπτουσία του ανθρώπου και στο σώμα και στην ψυχή. Το τμήμα του εγκεφάλου εξακολουθεί να παραμένει αχαρτογράφητο σε μεγάλο ποσοστό και αυτό είναι κάτι μαγικό για έναν επιστήμονα. Η μαγεία με τον νευρικό ιστό και γενικά με το κεντρικό νευρικό σύστημα του εγκεφάλου είναι πως μιλάμε για κάτι «απρόβλεπτο». Γι αυτό και κάθε χειρουργείο είναι μοναδικό», συμπληρώνει και συνεχίζει να μου διηγείται την δική του επαφή με το γνωστικό αντικείμενο που άλλαξε πρώτα τη δική του ζωή και ύστερα την ζωή των ασθενών του.
«Φυσικά δεν μιλάμε μόνο για τις τυχόν επεμβάσεις στον εγκέφαλο, αλλά και για το τραύμα εννοώντας το ‘’επείγον’’. Αυτό ήταν το κομμάτι που αγάπησα εγώ. Μου άρεσε η αίσθηση του επείγοντος. Πώς δηλαδή να διαχειριστούμε τις επείγουσες καταστάσεις, όπως για παράδειγμα μια αιμορραγία ή μια βαριά κάκωση κεφαλής. Πρόκειται για περιστατικά που θέλουν άμεση αντιμετώπιση. Αυτό ακριβώς καταφέραμε να κάνουμε εδώ στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας, το οποίο δεν υπήρχε».
Τον ρωτώ να μάθω γιατί επέλεξε να συνεχίσει την καριέρα του, αν και Θεσσαλονικιός, στη Λάρισα και πιο συγκεκριμένα στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας.
«Στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας ήρθα επειδή υπήρχε καλό κλίμα, καλό υπόβαθρο. Κι εγώ προσωπικά είμαι υπέρ του καλοπροαίρετου ανθρώπου. Ερχόμενος στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας συζήτησα με την διεύθυνση και κυρίως με τον κο Ταλάρη με ποιον τρόπο μπορούμε να ‘’χτίσουμε’’ την επείγουσα Νευροχειρουργική και την σωστή διαχείριση των ασθενών που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης. Εισακούστηκα στο έπακρον και σιγά-σιγά «χτίστηκε» ολόκληρη η κλινική συγκεκριμένα η ‘Α Νευροχειρουργική κλινική η οποία λειτουργεί σε άριστο, πραγματικά, επίπεδο με εξαιρετικούς συνεργάτες διαφόρων ειδικοτήτων όπως νευρολόγος, ψυχολόγος, λογοθεραπευτής κ.α.
Κάποιος, για παράδειγμα, που θα πέσει και θα χτυπήσει το κεφάλι του ή κάποιος που θα κάνει μια ενδοεγκεφαλική αιμορραγία και έρθει στα επείγοντα του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας, τα οποία λειτουργούν όπως ένα δημόσιο νοσοκομείο, δηλαδή 24 ώρες το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα, θα αντιμετωπιστεί άμεσα. Τα χειρουργεία δεν κλείνουν ποτέ, η ΜΕΘ λειτουργεί συνεχώς, άρα είτε έρθει κάποιος μόνος του ή με ασθενοφόρο, ολόκληρη η ομάδα των γιατρών μας θα τον αντιμετωπίσει ως έκτακτο περιστατικό, όπως σε όλα τα μέρη του κόσμου. Όταν μιλάω για ομάδα μιλάω για νευροχειρουργό, νευρολόγο, παθολόγο, καρδιολόγο και αναισθησιολόγο. Και όταν υπάρχει σύμπνοια απόψεων και αποφάσεων τότε τα αποτελέσματα είναι άκρως ικανοποιητικά για τον ασθενή.
Επιπλέον, και αξίζει να σταθώ ιδιαίτερα σ’ αυτό, ο υλικοτεχνικός εξοπλισμός αποτελεί την ισχυρότερη φαρέτρα μας εδώ στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας. Από τη στιγμή που διαθέτουμε ένα άριστο τρισδιάστατο μικροσκόπιο, σαν αυτά που χρησιμοποιούν στην Γερμανία ή στην Αγγλία, εξελιγμένο μηχάνημα νευροπαρακολούθησης καθώς επίσης έναν νευροπλοηγό, τότε αυτομάτως μειώνεται ο χειρουργικός χρόνος, δηλαδή πραγματοποιούμε μικρότερα σε διάρκεια χειρουργεία, σύμφωνα πάντα με τα διεθνή στάνταρντ. Τώρα δεν πραγματοποιούμε χειρουργικές επεμβάσεις εγκεφάλου όπως γινόταν στη δεκαετία του ’90, πόσο δε μάλλον στη δεκαετία του ’80. Τώρα χειρουργούμε με πλοηγό, ο οποίος είναι σαν να σε κατευθύνει κατευθείαν στον «στόχο» δηλαδή τη βλάβη. Άρα είμαστε 100% σίγουροι πως δεν θα «τσαλαβουτάμε» μέσα στο εγκέφαλο ενός ανθρώπου. Αυτό λοιπόν μας προσφέρει πολύ μεγάλη ασφάλεια και όπως αντιλαμβάνεστε μεγάλη ασφάλεια και για τον ασθενή. Σημειώστε, τέλος, πως μιλάμε για μόνιμο εξοπλισμό της Νευροχειρουργικής αίθουσας.
Αυτός ο εξοπλισμός λοιπόν που δεν υπήρχε, τώρα υπάρχει στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας με μεγάλες επενδύσεις που έκανε η διοίκηση του νοσοκομείου για να στηρίξει το έργο της ομάδας μας. Κάποιος που θα επιλέξει λοιπόν να έρθει εδώ, θα χειρουργηθεί όπως σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο της χώρας ή στο εξωτερικό. Ακριβώς τον ίδιο νευροπλοηγό χρησιμοποιούμε εδώ στη Λάρισα με εκείνον που χρησιμοποιούν στην Κολωνία ή στο Αμβούργο για παράδειγμα.
Στόχος μας είναι να φέρουμε και άλλα μηχανήματα, ακόμα πιο εξειδικευμένα που δεν τα βρίσκεις στην Ελλάδα και φυσικά να μεγαλώσει κι άλλο η ομάδα μας. Υπάρχουν αξιόλογοι νευροχειρουργοί αυτή τη στιγμή στο εξωτερικό που αν θα αποφάσιζαν να γυρίσουν πίσω, θα μπορούσαν άνετα να ενταχθούν στην ομάδα μας. Είμαι άλλωστε ένας άνθρωπος υπέρ της ομάδας και όχι υπέρ της μοναχικότητας, μου εξηγεί ο κ. Γεωργιάδης.
Του ζητάω να μάθω για τον άνθρωπο που αποτέλεσε για εκείνον την έμπνευση και τον καθοδηγητή σε όλα όσα κάνει σήμερα.
«Ο καθηγητής Κώστας Φουντάς είναι ο μέντοράς μου. Ο άνθρωπος που με εκπαίδευσε και αν εγώ αυτή τη στιγμή ξέρω να κάνω χειρουργικές επεμβάσεις το οφείλω σ’ αυτόν και στην κλινική του. Δυνητικά θα μπορούσα να πω ότι είναι και πατέρας μου. Σ’ αυτόν χρωστάω την ιατρική –νευροχειρουργική μου πορεία. Η Θεσσαλία είναι τυχερή που διαθέτει μια τέτοια κλινική, όπως αυτή του κ. Φουντά η οποία εκπαιδεύει νέους νευροχειρουργούς. Και αυτό είναι κάτι που φαίνεται από την πορεία αρκετών νευροχειρουργών που βγήκαν από τα χέρια του κ. Φουντά, οι οποίοι κατέχουν σημαντικές θέσεις τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό», μου αποκαλύπτει μιλώντας με τεράστιο σεβασμό.
Του ζητώ να κλείσουμε την κουβέντα μας, μιλώντας για το «αύριο». Για τον ρόλο που θα παίξει η τεχνολογία στην δική του ειδικότητα και για τους νέους δρόμους που αυτή θα ανοίξει στη δική μας ζωή.
«Το επόμενο βήμα είναι η τεχνητή νοημοσύνη», μου απαντά σχεδόν αυτόματα. “Προσωπικά παρακολουθώ ένα δεύτερο μεταπτυχιακό στην βιοϊατρική απεικόνιση στην Ιατρική σχολή της Λάρισας. Πρόκειται για ένα αντικείμενο που δεν θα αργήσει να εμφανιστεί μπροστά μας. Την επόμενη πενταετία θα μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη στο επίπεδο της χειρουργικής του εγκεφάλου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα έχουμε μέγιστη βοήθεια στην περαιτέρω αντιμετώπιση των όγκων του εγκεφάλου. Καινούργια λογισμικά στις απεικονίσεις του εγκεφάλου θα μας βοηθάνε με μεγαλύτερη ευκρίνεια να παρακολουθούμε τα πάντα κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. «Νευροπαρακολούθηση» είναι ο όρος και αυτό θα σώσει ανθρώπινες ζωές» μου εξηγεί και μου αφήνει μια αίσθηση αισιοδοξίας.
Τον αποχαιρετώ και το καταγράφω, ίσως για τον βασικότερο λόγο: γιατί όλοι έχουμε ανάγκη αυτές τις μέρες να είμαστε αισιόδοξοι. Με τα όσα λοιπόν γίνονται δίπλα μας από νέους επιστήμονες υπάρχει βάσιμη αιτία να είναι κανείς αισιόδοξος.
Πηγή
